گزارش اجرای طرح پایش سلامت و کارگاههای آموزشی طرح فرهنگ، پویایی و سلامت (3)

 دانشجویان کارشناسی ورودی بهمن ماه 92


این طرح ویژه دانشجویان ورودی جدید کارشناسی بهمن ماه به منظور آگاهی و شناسایی وضعیت دانشجویان وهمچنین پیشگیری ازبرخی مشکلات روانشناختی ، آسیب های اجتماعی ، آموزش مهارتهای زندگی و ... همزمان شرکت در کارگاههای 4 ساعته طرح فرهنگ، پویایی و سلامت (3) از تاریخ 1/11/92 لغایت 14/12/92 در مرکز مشاوره و سلامت برگزار گردید.

توضیحات تکمیلی:

با توجه به تاکید دفتر مشاوره و سلامت وزارت علوم بر انجام طرح پایش سلامت جسم و روان ، انجام این طرح به عنوان یکی از مراحل ثبت نام دانشجویان ورودی جدید تلقی شده و شرکت همه دانشجویان در این طرح ضروری و الزامی است.

این طرح در دو بخش سلامت جسم و روان همه ساله برای دانشجویان (روزانه) اجرا می شد که از سال گذشته تصمیم گرفته شد این طرح برای کلیه دانشجویان و در تمام مقاطع و دوره های شبانه و روزانه در دانشگاه علامه اجرا گردد.

علاوه بر پایش سلامت جسمانی و روانی 42 کارگاه آموزشی 4 ساعته در گروههای 30 نفره در زمینه مهارتهای زندگی و مهارتهای روابط و شناخت و پیشگیری از اعتیاد در محیطهای دانشگاهی در قالب طرح فرهنگ پویایی توسط متخصصین مشاوره و روان شناسان مرکز برگزار گردید که طی نظر سنجی که از دانشجویان به عمل آمد با استقبال عالی همراه بود.

مرکز مشاوره و سلامت دانشگاه علامه، امسال برای اولین بار در بین دانشگاههای کشور به صورت ابتکاری طرح پایش دانشجویان را در 3 بخش مجزا اجرا کرد که بخش اول آن تکمیل پرسشنامه ها و ثبت نام در کارگاههای انتخابی بوده که اجرا این روند به شرح زیر می باشد:

- اطلاع رسانی به کلیه دانشجویان کارشناسی ورودی جدید از طریق پیامک و ایمیل و اطلاعیه برای شرکت در طرح پایش سلامت از طریق سایت دانشگاه وتکمیل پرسشنامه ها و ثبت نام در کارگاهها

- طراحی پرسشنامه سلامت روان و پرسشنامه سلامت جسم و قرار دادن آن در سایت دانشگاه جهت پر کردن on lineپرسشنامه توسط دانشجویان از تاریخ 1 بهمن 92 الی 12 بهمن که این امر موجب:

- 1 عدم استفاده از فرم های چاپی که سالهای گذشته دانشجویان پر می کردند و صرفه جویی در هزینه کاغذ و چاپ

-  2 وارد کردن اطلاعات درست توسط خود دانشجو و جلوگیری از صرف هزینه و وقت نیروی انسانی برای وارد کردن اطلاعات و  بالا بردن ضریب صحت داده ها

- 3 برنامه ریزی منظم و صرفه جویی در وقت و زمان و هزینه

-  4 سهولت اجرای پرسشنامه

- 5- حضور 1100 نفر دانشجو در مرکز و ارتباط رو در رو طی یک ماه

6- دسترسی سریع و آسان به آمار  روزانه و کلی طرح پایش

- انتخاب نمودن روز حضور در کارگاههای طرح فرهنگ، پویایی و سلامت به صورت اینترنتی  همزمان با پر کردن پرسشنامه ها توسط دانشجو که در این فرایند تعداد کارگاهها و زمان آنها در فرم مشخص شده و بر حسب جنسیت تفکیک شده و دانشجو با توجه به اوقات فراغت خود یکی از زمانهای پیشنهادی را انتخاب کرده و در آن روز جهت انجام معاینات و گذراندن کارگاه در مرکز حاضر می شود.

- فرستادن پیامک به دانشجو یک روز قبل از زمان تعیین شده، جهت یاد آوری حضور  در روز انتخابی

- اجرای کارگاهها ومعاینات پزشکی از تاریخ 12 بهمن الی 14 اسفند در 22 روز کاری صبح و عصر

- حضور دانشجویان در زمان تعیین شده، برای انجام معاینات پزشکی و همزمان ثبت معاینات دانشجو در رایانه و دسترسی به سوابق پزشکی و مشخصات فردی آنها

- شرکت در کارگاه آموزشی و پذیرایی از دانشجویان

- در پایان پر کردن فرم نظر سنجی توسط دانشجو  و ارائه گواهی شرکت در طرح پایش و کارگاههای آموزشی

طبق نظر سنجی به عمل آمده  دانشجویان در موارد زیر رضایت داشتند:

1-     اطلاع رسانی دقیق و پیگیری برای شرکت در طرح پایش از طرف مرکز

2-    هماهنگی اساتید و پرسنل و به موقع اجرا شدن برنامه ها

3-    نحوی انتقال مطالب توسط اساتید (به صورت مشاوره گروهی و رو در رو (خودمانی)

4-    ارائه مطالب کاربردی و مورد نیاز دانشجو

در ادامه دانشجویان خواستار برگزاری دوره های بیشتری در حوزه ازدواج، ارتباط با جنس مقابل و مهارتهای زندگی بودند لازم به ذکر است در این دوره (بهمن ماه92) تعداد 1100 نفر از دانشجویان کارشناسی در این طرح شرکت کردند که پس از بررسی اطلاعات واصله از این طرح مواردی که نیاز به پیگیری داشته اند 11.2 درصد (123) نفر بوده اند که دچار آسیب شناسی روانشناختی می باشند که از این تعداد 38 نفر با شاخص بالا (120-180) در اولویت اول و حاد قرار گرفتند و 40 نفر در اولویت دوم (110-120) و متوسط و تعداد 45 نفر در اولویت سوم (100-120) و پایین می باشند که مورد پیگیری قرار خواهند گرفت.
        



گزارش طرح پایش سلامت ورودی های کارشناسی ارشد و دکتری مهر 92

در سالهای اخیر علاقمندی جوانان پاک این مرزو بوم برای ورود به عرصه های تحصیلات دانشگاهی و دوره های بالاتر تحصیلی رشد روزافزونی داشته است تا بتوانند به مسیر زندگی و شغلی خود بهبود بخشیده و در ساختن هویت اجتماعی کشور خود نیز سهیم باشند.

کارایی افراد جامعه نیازمند داشتن بهداشت جسمانی و روانی مطلوب و بهنجار است، دانشجویان افراد برگزیده هر جامعه هستند که نقش تعیین کننده ای در اعتلای کشور دارند. رفتارهای تهدید کننده سلامت یکی از مهمترین چالشهای بهداشتی و روانی است ، مطالعات گذشته شیوع رفتارهای پرخطر را در گروههای سنی جوان گزارش کرده اند ، بدیهی است این رفتارها منجر به افت یادگیری در محیط آموزشی شده و نهایتاً باعث ایجاد هویت شکست در جوانان می شود.

هر ساله تعداد زیادی دانشجوی جدیدالورود وارد دانشگاه می شوند، با درنظر داشتن اینکه دانشجویان از محیط های مختلف شهری، روستایی و خانوادگی پذیرش می شوند، طرح پایش سلامت جسم و روان توسط دفتر مرکزی مشاوره وزارت علوم تهیه و برای اجرا همه ساله به دانشگاهها ابلاغ می شود.

این طرح از سال 1382 به شکل پایلوت و بعد از آن هر ساله اجرا شده است که از نتایج آن آنگونه که باید استفاده نشده است. در دو سال اخیر این طرح در دانشگاه علامه طباطبایی طی دو نوبت مهرماه برای دانشجویان کارشناسی ارشد و بهمن ماه برای دانشجویان کارشناسی (دختران و پسران جداگانه) اجرا شد که در آن اطلاعات سلامت جسم و روان هر دانشجو به صورت فردی ثبت می شود و فرایند پیگیری نیز انجام می گیرد.

 

در بخش سلامت روان: (تکمیل پرسشنامه و انجام مشاوره)

دانشجویان با تکمیل پرسشنامه ای در سه بخش(بخش اول 12 سوال که اطلاعات مربوط به عواطف مثبت و بهزیستی )، (بخش دوم 30 سوال که اطلاعات مربوط به افسردگی، وسواس، اضطراب اجتماعی و اختلال خواب)، (بخش سوم 51 سوال که اطلاعات مربوط به افسردگی تحصیلی، اضطراب تحصیلی، جو خانواده، کمال گرایی، جهت گیری مذهبی، خودکارآمدی، حمایت اجتماعی، گرایش به خودکشی ) و در پایان نیز طی مصاحبه مختصری با مشاوران به گفتگو می پردازند که در صورت نیاز به کمک در حوزه روانشناختی به مرکز مشاوره ارجاع داده می شوند.

 

در بخش سلامت جسم(تکمیل پرسشنامه و معاینات)

در این بخش دانشجویان در زمینه  سوابق مواجهه با عوامل زیان آور محیطی/ عادات سلامت فردی/عادات غذایی/سابقه پزشکی دانشجو/ سابقه پزشکی خانواده/ معاینات جسمانی شامل قد و وزن/ BMI / فشار خون/ قدرت بینایی/ معاینه دهان و دندان/ مورد ارزیابی پزشک وکارشناسان حوزه های مربوط قرار گرفته و در فرم مربوط به وضعیت پزشکی و بهداشتی آنان ثبت می شود. در این زمینه نیز پزشک در صورت نیاز اقدام به تجویز دارو و همچنین توصیه های لازم پزشکی ارائه می شود تا پیشگیری لازم انجام گیرد. به عنوان مثال تشخیص دومورد هپاتیت B  و ارجاع آنان به فرایند پیگیری از جمله این گونه تشخیص ها بوده است.

 

تفاوت اجرای سال جاری(92) با سالهای گذشته:

-        سنوات قبل این طرح تنها برای دانشجویان روزانه اجرا می شد که مورد اعتراض دانشجویان شبانه قرار گرفته بود، لذا امسال برای دو گروه اجرا شد، علاوه بر این از دانشجویان مقطع دکتری هم دعوت بعمل آمد.

-        همچنین در سال جاری طرح در دو پایگاه ( پایگاه j : سالن ورزشی دهکده- پایگاه k: درمانگاه سابق جنب خوابگاه شهید ارشاد) برگزار شد.

-        زمان اختصاص یافته به معاینات وانجام مشاوره ها از 15 دقیقه به 45 دقیقه برای هر دانشجو افزایش یافت که علاوه بر دقت معاینات ، فضای مناسبی برای گفتگوی فردی دانشجویان نیز ایجاد شد.

تمهید مقدمات:

-        هماهنگی و دعوت از پزشکان عمومی ( 4 نفر) ، مشاوران(8 نفر) ، بهیار و پرستار(4 نفر) و تعدادی از دانشجویان برای امور اجرایی

-        آماده سازی پایگاهها، اطلاع رسانی و تبلیغات از طریق سایت، پیامک ، ایمیل ، تکثیر پرسشنامه ها و...

-        نامه برای ریاست محترم دانشگاه مبنی بر شرکت الزامی دانشجویان

تبیین و نتیجه گیری اجرای طرح

همانطور که در مقدمه بیان شد هدف از اجرای طرح حاضر بررسی و دست یابی به مسائل و مشکلات مربوط به وضعیت جسمانی(دهان و دندان، فشار خون، بیماری های خاص، بینایی و...) و وضعیت روانشناختی( اضطراب، استرس، وسواس، کمال گرایی، اضطراب تحصیلی و...) بوده است.

نتایج بالینی و غیر بالینی طرح (به شرط پیگیری نهایی) دارای چندین مزیت بوده بوده که برخی از آنها عبارتند از:

1-    برقراری ارتباط رو در رو با  هر یک از دانشجویان ورودی وایجاد حس مورد توجه واقع شدن توسط دانشگاه از یک طرف و همچنین احساس حمایت اجتماعی و مورد همدلی واقع شدن از طرف دیگر.

2-    بروز و مشخص شدن برخی از مشکلات چه از نظر جسمانی و مخصوصاً از نظر روانشناختی دانشجویان .

3-    روشن شدن برخی از مشکلات و آسیب های اجتماعی و روانشناختی مانند فقر، آسیب های اجتماعی(در برخی دانشجویان که نیازمند توجه ویژه مسئولین از مجاری مختلف است) و افسردگی و مشکلات هویتی، سبک زندگی و... که البته انواع این مشکلات هم از نظر شیوع وهم شدت بعد از تحلیل آماری پرسشنامه بطور دقیق و مفصل ارائه خواهد شد و به یاری خداوند  و هیئت مسئولین مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.

4-    مطرح شدن برخی از مسائل خاص توسط دانشجویان که در فرایند اجرای طرح هم بصورت مکتوب در بخش نظرها و پیشنهادها مطرح شده و هم بصورت شفاهی و بیانی به مجریان طرح ارائه شده که برخی از آنها به ضمیمه گزارش خواهد بود.

5-    استفاده از نتایج نهایی بخش روانشناختی در قالب طرح هایی به صورت مشاوره های فردی، گروهی، اجرای کارگاههای آموزشی مرتبط با مشکلات، ارائه اطلاعات نوشتاری در قالب بروشور و کتاب و... برای پیشگیری از شدت مشکلات و همچنین پیشگیری از افت تحصیلی و مشروطی در برنامه های آتی مرکز مشاوره و سلامت.

6-    استفاده از نتایج نهایی بخش جسمی با انجام پیگیری های پزشکی( در این بخش ضرورت راه اندازی دندانپزشکی دانشگاه، عقد قرارداد با آزمایشگاه معتبر و... مشخص می شود.

 

اقدامات ضروری بعدی

-        تسهیل فرایند حق الزحمه عوامل اجرای طرح (پزشکان، مشاوران و کار دانشجویی)

-        کارسپاری ورود داده های پرسشنامه سلامت جسم و روان

-        تجزیه و تحلیل داده های پرسشنامه و ترسیم نیمرخ روانشناختی کلیه دانشجویان

-        Fallow up و پیگیری های روانشناختی و پزشکی دانشجویان در معرض خطر با تشکیل کارگروه تخصصی شامل(مددکار، روانپزشک، مشاور، نماینده آموزش)

-        اجرای مشاوره تندرستی ( توسط مدیریت تربیت بدنی)

-        تصمیم قطعی برای تعداد دانشجویان باقی مانده که در طرح شرکت نکردند( توسط هیئت رئیسه محترم)

 

( حدود 800 نفر از مجموع دانشجویان در طرح شرکت نکرده اند)

 

 

 

بدیهی است اجرای منظم و سازمان دهی شده این طرح بدون همیاری همکاران مرکز مشاوره و سلامت( آقای دکتر اسماعیلی، خانم دکتر سراوانی، خانم ها نصرت، وصالی، عزیزی، اخباری، شاهمرادی، اسلامی و آقایان عسگری، سپهری و حسینی) امکان پذیر نبود، علیرغم این به علت گستردگی کار از همکاران زیر نیز دعوت بعمل آمد.

 

جدول اسامی و تعداد روزهای همکاران اجرایی طرح پایش

مشاوران (15 نفر)

نام ونام خانوادگی

تعداد روز

نام ونام خانوادگی

تعداد روز

نام ونام خانوادگی

تعداد روز

آقای دکتر ناصری

2

آقای دکتر برآبادی

3

آقای دکتر محمدی

2

آقای دکتر کریمی

2

آقای دکتر نودهی

1

آقای دکتر حاتمی

5/1

آقای دکتر دوجی

1

خانم دکتر فتحی

2

خانم کیان نژاد

6

خانم طلایی

5

خانم عطاری

4

خانم سرایی

2

خانم کاظمی

1

خانم قهرمان

1

خانم فصاحتی

1

پزشکان(5 نفر)

آقای دکتر باطبی

2

آقای دکتر خجسته

2

آقای دکتر سمیعی

6

خانم دکتر مهردادی

7

خانم دکتر شقاقی

5

 

 

پرستاران(5 نفر)

آقای صیفوری

5

آقای ایران پاک

6

خانم رضویان

5/3

خانم احمدی

7

خانم عیسی زاده

4

 

 

کار دانشجویی (15 نفر)

آقای حیدری

5

آقای کبیری

5/8

اقای گریزاد

9

آقای ثمری

6

آقای چوبداری

6

آقای نصیری

6

خانم فصاحتی

5

خانم کاظمی

7

خانم قهرمانی

5/7

خانم منتظری

3

خانم علیخانی

10

خانم فروزان

9

خانم فرکوراند

1

خانم یحیی زاده

1

خانم احمدی

9

 

 

 

 

تعداد دانشجویان طرح پایش شده

 

 

پایگاه 1 (دهکده)

 

پایگاه 2 (ونک)

پسران طی 5 روز

دختران طی 7 روز

پسران طی 6 روز

دختران طی 7 روز

 

548 نفر

 

588 نفر

660 نفر

708 نفر

 

جمع کل پایگاه دهکده :1136نفر

 

جمع کل پایگاه ونک: 1368نفر

 

جمع کل دختران:  1296   نفر                                                                           جمع کل پسران:1208 نفر

 

 

جمع کل دانشجویان دختر و پسر:2504 نفر